91
CZĘŚĆ 2: Omówienie etapów realizacji inwestycji sportowo-rekreacyjnych w formule PPP
2.3.3
Wpływ podziału ryzyka na wskaźniki zadłużenia
w budżecie podmiotu publicznego
Zasady klasyfikacji aktywów powstałych w zawiązku z realizacją przedsięwzięcia PPP
po stronie sektora rządowego i samorządowego, a w konsekwencji zaliczenia długu z tytułu
umowy PPP do długu sektora są przedmiotem opracowania Eurostatu pt. „Podręcznik deficytu
i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych – Implementacja ESA95”. W marcu
2012
r. została opublikowana nowa edycja podręcznika (Edycja 2012), która zaostrzyła
dotychczasowe zasady opublikowane w edycji 2010.
W podręczniku (Rozdz. VI.5) stwierdza się, że zgodnie z zasadniczą regułą, aktywa w ra-
mach PPP są klasyfikowane w bilansie partnera prywatnego, o ile spełnione zostaną obydwa
poniższe warunki:
partner prywatny ponosi ryzyko konstrukcyjne (inaczej budowy);
partner ponosi przynajmniej jedno z następujących rodzajów ryzyka: ryzyko do-
stępności lub ryzyko popytu i, niektórych przypadkach, łącznie ryzyko dostępności
i ryzyko popytu, przy czym należy brać pod uwagę następujące ważne elementy:
finansowanie, gwarancje i zapisy dotyczące wcześniejszego wykupu.
Czyli oprócz dwóch ww. warunków podziału ryzyka, należy również rozpatrzeć inne mecha-
nizmy (takie jak gwarancja lub współfinansowanie zamawiającego), w celu sprawdzenia
czy nie następuje pośrednie powtórne przeniesienie ryzyka na sektor instytucji rządowych
i samorządowych, wtedy ujęcie umowy jest zbliżone do stosowanego w rachunkach narodo-
wych ujęcia leasingu operacyjnego (tj. jako zakup usług).
W przypadku niespełnienia warunków lub gdy sektor instytucji rządowych i samorządowych
przejmuje całe kategorie ryzyka poprzez inny mechanizm, aktywa powinny zostać zarejestro-
wane w bilansie sektora. Postępowanie w takim przypadku jest podobne do obowiązujące-
go ujęcia leasingu finansowego.
Trzeba jednak zaznaczyć, że dla potrzeb statystyki Eurostat stosuje określenie „PPP” do szcze-
gólnego rodzaju umów, w przypadku których sektor instytucji rządowych i samorządowych
ponosi na rzecz partnera całość lub większość płatności wynikających z umowy, pokrywając
w ten sposób większość ogólnych kosztów usługi (włącznie z amortyzacją aktywów).
Natomiast umowy długoterminowe, w których większość przychodów partnera pochodzi
od końcowych użytkowników usług, tzn. takich gdy sektor rządowy i samorządowy nie do-
konuje regularnych płatności na rzecz partnera, albo takie płatności nie stanowią większości
przychodów partnera, określane są przez Eurostat jako „koncesje” (Rozdz. VI.4.1.5). Aktywa
realizowane w ramach koncesji zaliczane są do aktywów partnera prywatnego, o ile spełnią
określone warunki.
Jeżeli przedsiębiorstwo zaangażowane w umowę koncesji jest publiczne, konieczne jest
wyjaśnienie czy jest ono na pewno jednostką rynkową, tzn. czy przychody ze sprzedaży
(
uwzględniające w miarę możliwości dotacje do produktów, ale nie do produkcji) pokrywają
więcej niż 50% kosztów wytworzenia towarów lub usług. Dla przeprowadzenia analizy prze-
widywanych kosztów i przychodów ze sprzedaży powinien być dostępny plan ekonomiczno-
-
finansowy koncesji, ale w niektórych przypadkach spełnienie powyższego warunku wynika
wprost z konstrukcji przedsięwzięcia.