8
Poradnik PPP
1
Ogólne uwagi na temat
partnerstwa publiczno-prywatnego
1.1
Wstęp – aspekty historyczne i prawne
Aspekty historyczne
Choć pojęcia partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) po raz pierwszy zaczęto używać w la-
tach 70. w Stanach Zjednoczonych
¹
,
historia realizacji infrastruktury użyteczności publicznej
i świadczenia usług w ramach zadań publicznych przez podmioty prywatne sięga czasów
starożytnych (budowa akweduktów, fortyfikacji wojskowych, świadczenie usług pocztowych
w Cesarstwie Rzymskim
²
).
Ta metoda realizacji zadań publicznych w późniejszym czasie
była wykorzystywana m.in. w przedsięwzięciach z zakresu dystrybucji wody, budowy dróg,
mostów czy kolei
³
.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że budowa Kanału Sueskiego również
prowadzona była z udziałem podmiotów prywatnych
.
W XIX w. w formule koncesji powstały
drogi oraz koleje w Wielkiej Brytanii, Francji, Stanach Zjednoczonych czy Holandii
.
W tam-
tym okresie rozwijała się także dzierżawa, której charakter jest zbliżony do koncesji
.
Od przełomu XIX i XX w. do lat 70 XX w. PPP było stosowane coraz rzadziej, głównie z uwagi
na fakt budowy podstawowej infrastruktury poprzez państwowe przedsiębiorstwa a także
ze względu na zmilitaryzowanie gospodarki w związku z dwiema wojnami światowymi⁷.
Warto jednak zauważyć, że to w tym okresie wykształciła się zasada subsydiarności (po-
mocniczości), która po raz pierwszy została ujęta w encyklice Jana XXIII „Quadragesimo
anno” z 1931 r. Zasada subsydiarności, oprócz podziału zadań pomiędzy poszczególne
szczeble samorządu, „odnosi się także do sposobów realizacji zadań publicznych; w tym
zakresie zasada pomocniczości oznacza, że jeżeli tylko jest to możliwe, zadania publicz-
ne nie powinny być wykonywane przez agendy władz publicznych, lecz przez instytucje
społeczeństwa obywatelskiego (...)”⁸. Istota ww. zasady s, jak wskazuje A. Wiktorowska,
polega m.in. na tym, że „subsydiarność występuje z reguły przeciwko koncentracji zadań
1.
E. Yescombe, Partnerstwo publiczno-prywatne. Zasady wdrażania i finansowania, Wolters Kluwer Polska,
Warszawa 2008, s. 19
2.
Por. M. Bejm (red.), P. Bogdanowicz, P. Piotrowski, Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym. Komentarz,
C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 16, B. Korbus (red.), praca zbiorowa, Partnerstwo publiczno-prywatne. Po-
radnik, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa, 2010, s. 27
3.
Por. E. Yescombe, op. cit., s. 22, B. Korbus (red.), praca zbiorowa, op. cit., s. 27.
4.
Por. M. Bejm (red.), P. Bogdanowicz, P. Piotrowski, Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym, op. cit.,
s. 16.
5.
Por. tamże, s. 16, B. Korbus (red.), praca zbiorowa, op. cit., s. 27.
6.
Por. E. Yescombe, op. cit., s. 23., M. Moszoro „Partnerstwo publiczno-prywatne w sferze użyteczności pu-
blicznej”, Wolters Kluwer, Warszawa, 2010 r., s. 33.
7.
Por. M. Bejm (red.), P. Bogdanowicz, P. Piotrowski, Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym, op. cit.,
s. 16–17, B. Korbus (red.), praca zbiorowa, op. cit., s. 28.
8.
H. Izdebski, M. Kulesza, „Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne”, wyd. Liber, Warszawa, 1999,
s. 252 (tu w odniesieniu do powierzania zadań organizacjom pozarządowym).